Kerken.com - Tucht en liefde

Tucht en liefde (Mattheüs 18: 15-17)
Preek afkomstig van Ds. M.H.T. Biewenga van de Nederlands Gereformeerde Kerk te Enschede.

Liturgie

Zingen: Gez 9:1,10
Votum
Groet
Zingen: Ps 76:1,7
Leefregel: Exodus 20:1-17
Matte?s 7:1-5
Zingen: Ps 6:1,5
Gebed
Schriftlezing: Matte?s 18
Kinderen gr 1/2 naar BK, gr 3/6 naar voren. Gesprekje
Zingen: God die alles maakte (Ev.Lb. 433)
Lezen:
Matte?s 18:15-17
H.C. Zondag 31, vr/antw 85
Preek
Zingen: Gez 229:5
Gebed
Collecte
Zingen: Ps 103:5,7
Zegen
Zingen: Gez 411:1,6

Preek

Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Het gaat vanmorgen dus over de tucht; de ?kerkelijke tucht?, zoals de Catechismus dat noemt. Dat is, zacht uitgedrukt, geen populair onderwerp. Ik kan me niet voorstellen dat er hier veel mensen zijn die zeggen: ?Wat geweldig: want het gaat vanmorgen over de tucht?. Nee.
Daar is ook wel r?den toe; laten we dat om te beginnen maar gewoon heel eerlijk zeggen. Het is niet voor niks dat sommige mensen spontaan de kouwe rillingen krijgen als ze het woord ?tucht? horen. Want daar zijn in de loop van de geschiedenis waarachtig wel dingen grandioos mee mis gegaan. Wat is er een hoop ellende aangericht door toepassing, door verk??rde toepassing van de tucht. Vaak werd het dan een machtsmiddel in handen van de kerkelijke leiding. Als je op een ?ndere manier je zin niet kon krijgen -- door gesprek en argumenten -- dan bleef er uiteindelijk alleen dat ene machtsmiddel over: de tucht; of, zoals het ook wel genoemd wordt: de regel van Matte?s 18. En dan gaat het om dat kleine stukje, die drie verzen, die we daarnet n?g een keer hebben gelezen. ?De regel van Matte?s 18?; zo wordt dat dan genoemd.

Hoe ziet dat eruit, in de praktijk? Nou, het begint ermee, vs 15, dat iemand wordt betrapt op een zonde. Dan wordt hij of zij daarop aangesproken. Je gaat -- let even op -- je gaat dus n??t achter iemands rug om lopen kl?tsen; je klimt ook niet gelijk in de telefoon om je ouderling of de dominee het grote nieuws te vertellen, nee, de Here Jezus is daar heel duidelijk in: jij gaat z?lf naar die ander toe.
En dan zijn er twee mogelijkheden: ?fwel iemand bekeert zich -- dat is natuurlijk wat je h??pt, en dan is ?t ook gelijk einde verhaal; boek dicht, nooit meer op ter?gkomen -- ?f hij of zij doet dat n??t. En wat moet je d?n, zegt Jezus? Nou, dan ga je er n?g een keer heen, maar dan samen met iemand anders. En opn??uw probeer je die ander te overtuigen.
En als dat ook d?n nog niet lukt, ?zeg het dan aan de gemeente?, zegt de Here Jezus; en in ?nze structuur is dat dan vooral: de kerkenraad. En als iemand ook d??r niet naar luistert, d?n houdt het tensl?tte op; dan kom je uiteindelijk b??ten de gemeente van de Here Jezus te staan.
Nee, ook d?t gaat niet in een vloek en een zucht; in ons type kerken hebben we daar nog weer vier stappen voor. We hebben er geen haast mee; alsof we iemand zo gauw mogelijk kwijt willen. Maar goed, aan het eind van dat verhaal, als echt ?lles geprobeerd is, dan komt het tenslotte toch zover dat de band verbroken wordt. Dat je als kerk moet zeggen: ?Nu sta jij -- nee, n??t maar enkel buiten onze k?rk; maar buiten Gods K?ninkrijk?.
Om zulke grote dingen gaat het. D?t is de diepe ernst van de kerkelijke tucht. Het gaat niet om ons k?rkje -- alsof wij zouden zeggen: ?Nou, jij past eigenlijk toch niet zo goed bij ons, ga maar naar de concurrentie? -- nee, het gaat om het Koninkrijk der h?melen! Wie daar bij hoort - ?n wie daar niet bij hoort.

Lieve mensen, als ik dat zo zeg, dan krijg ik het haast benauwd, en dan denk ik: Maar k?nnen wij dat dan? Is dat niet veel te m??ilijk voor ons?
Nou, daar moeten we ?t nou verder maar eens over hebben. Als het bij de kerkelijke tucht om z?lke grote dingen gaat, wie zal dan z?n vinger opsteken en zeggen: ?Ik kan dat wel. Ik zal dat wel eens even uitmaken??
We hadden ?t daarnet -- even tussendoor -- over die kouwe rillingen; nou snapt u waar die vandaan komen: als mensen fluitend zeggen: ?Oh, doe ?k wel even; kan ik wel. Tucht? Nou, fluitje van een cent? -- ja, dan krijg je dus ongelukken. Dan worden er mensen de kerk uit gezet, die door God z?lf niet werden weggestuurd. Ja, misschien waren ze wel eens een beetje l?stig, dat kan wel; maar ?t waren wel lieve kinderen van Hem, die Hij graag bij Zich wilde hebben -- maar die van m?nsen te horen kregen dat er voor hen geen plek was in de gemeente van de Here Jezus.

Lieve mensen, nou hebben we vanmorgen h??l Matte?s 18 gelezen; n??t alleen die drie verzen in het m?dden, 15 tot 17, maar ook alles er omheen. Dat staat er namelijk niet voor niks.
Matte?s 18 is een ??nheid; in al die stukjes gaat het om ??n vraag: hoe ga je om met je broeders en zusters in de gemeente van de Here Jezus? En ?l die andere dingen in dit hoofdstuk: die moet je niet verg?ten, maar die doen ?llemaal m??, als het gaat om de tucht in de kerk. D??r hoor je namelijk wie dat nou k?nnen; wie die ontzettend grote verantwoordelijkheid kunnen dragen. H??l Matte?s 18, van het eerste tot het laatste vers, is als ?t ware een profielschets voor mensen die in de gemeente van de Here Jezus zoiets vreselijk moeilijks moeten doen als tucht toepassen.
Lieve mensen, ik loop dit hoofdstuk langs en ik haal er vijf dingen uit.

1. Het begint met die vraag: ?Wie is de grootste in het Koninkrijk der hemelen?? Ja, dat is iets waar wij nogal eens mee zitten; dat lijkt ons ook heel belangrijk om te weten. Eigenlijk is het de vraag naar de macht: Wie heeft het voor het zeggen? Nou, als je z? met elkaar omgaat in de kerk -- en wat is dat vaak gebeurd, j??st ook bij tuchtzaken: dat je in een pure machtsstrijd verzeild raakte -- maar de Here Jezus zegt: ?Wat een vergissing. Als jij niet wordt als een kind, dan pas je niet in het Koninkrijk van God. Want wat klein lijkt is groot, en wat groot lijkt is klein?.
Eerste les: Ben jij wel klein genoeg voor zo?n grote taak?

2. En dan, zegt de Here Jezus -- het tweede, vanaf vers 8: ?Wil jij eens even heel kritisch naar jez?lf kijken? En als j??w hand of j??w voet - nee, ?k heb het nou even helemaal niet over anderen, maar enkel over j?? - als d?? j?? tot zonde verleidt, dan moet je die afhakken en weggooien?, zegt Jezus. Mensen, d?t is radicaal! En dan niet tegen die ?nder, maar naar jez?lf toe. Voor ?nderen radicaal zijn is niet zo moeilijk - dat kunnen we allemaal wel - maar d??r h??ft Jezus het niet over. Hij heeft het n? over j??; jij, die straks, in vers 15, naar die broeder toe moet die gezondigd heeft --- Jezus kijkt eerst j?? aan, en Hij zegt: ?Wil jij heel radicaal zijn naar jezelf toe??
Kijk, als jij als ouderling toe moet naar een stel dat ongehuwd samenwoont, maar ondertussen weet jij de porno-sites op Internet heel goed te vinden: dan klopt er iets niet. Dan kijkt Jezus j?? aan, en dan zegt-ie: ?Wil jij heel radicaal de zonde uit je ??gen leven wegdoen?? V??r je naar iemand ?nders toe kunt gaan, moet je ??rst je bek?ren. ?Wees heel radicaal naar jez?lf toe?, zegt Jezus.
Dat is de tweede les: Radicaal naar binnen!

3. En tegel?jk, lieve mensen -- dat is ?t v?lgende stukje, 10 tot 14 -- : de allergrootste en de allerruimste mildheid naar ?nderen toe. Als er ??n schaap van de honderd zoekgeraakt is, dan n??t bij jezelf denken: ?Och, wat is nou ??n schaap? ?t Was toch altijd al een lastpak. Laat maar mooi gaan; komen we er op een nette manier vanaf?. (Ja, zo wordt er soms over gepraat, h??) --- Wee je gebeente, zegt Jezus, als je niet alles op alles zet om dat ene schaap terug te winnen. Want denk er om: jouw Vader in de hemel wil niet dat er ook maar ??n mens verloren gaat!
Even nog voor de duidelijkheid, broeders en zusters: die twee dingen horen dus bij elkaar: naar jez?lf toe, naar b?nnen toe, zegt Jezus, moet je ontzettend radicaal zijn; maar naar b??ten toe, naar ?nderen, moet je geweldig mild zijn en ruim. Dus niet, lieve mensen, wat wij vaak doen: anders?m: m?ld voor jez?lf, en radicaal voor ?nderen. Nee, zegt Hij: Richt die radicaliteit nou maar op jezelf, en bewaar de mildheid voor je broeder of zuster; d?n heb je wel ongeveer de goeie insteek.
Derde les: wees heel mild.
Goed, en d?n komt dat stukje over wat je moet doen als je broeder zondigt; vers 15 tot 18. Maar daarmee is ?t nog niet ged??n, want er komt ook nog wat ?chteraan. Twee dingen.

4. Het eerste gaat over bidden, vers 19 en 20. Als je s?men als gemeenteleden, zegt de Here Jezus -- al is ?t maar met z?n twee?n of drie?n -- maar als je s?men van harte bidt voor die man of vrouw die gezondigd heeft, dan k?n het niet anders of de Here zal daarnaar luisteren. Want Hij is er bij; dat heeft Hij beloofd.
Bidden, ?cht bidden: mensen, als dat niet ?lles dr??gt wat je doet -- ??k als je ?t over tucht hebt -- dan komt er niks van terecht. Weet u: ik ben wel eens bang dat bidden voor ons vaak enkel een formaliteit is. Natuurlijk, aan ?t begin en aan ?t eind van de vergadering bidden we of God ons wil leiden en of Hij onze plannen maar weer wil zegenen -- dat zijn we zo gewend -- maar intussen weten wij natuurlijk allang hoe het af gaat lopen -- want wees nou eerlijk: we hebben ?lles al geprobeerd, maar met die mensen is immers t?ch niks te beginnen ---
mensen, dat is geen bidden; dan kun je ?t net zo goed n??t doen. ?cht bidden: in het vertrouwen dat we een machtige hemelse Vader hebben, die w?rkelijk luistert, en die deuren open kan breken die voor ons potdicht bleven.
Vierde les: Leef biddend!

5. En dan nog het laatste, vers 21 tot 35. H?? vaak moet je vergeven? Zeven keer? Nee, zegt Jezus, zeventig m??l zeven maal; grenzenloze vergeving. Bedenk telkens weer wat G?d j?? allemaal heeft vergeven, en wees dan heel royaal in het d??rgeven van die vergeving aan de mensen om je heen.
Alleen als het je lust en je leven is om ?nderen te vergeven, als je niks liever doet dan dat, d?n zul je ook op een goeie manier om kunnen gaan met mensen die zondigen.
Vijfde les: Leef de vergeving!

Broeders en zusters, d?t is nou Matte?s 18. Middenin het hoofdstuk gaat het over de tucht; over wat er moet gebeuren als iemand grandioos in de fout gaat. Maar de hele rest van het hoofdstuk tekent het profiel van degene die bekwaam is om met deze moeilijke dingen om te gaan. Want w??rom is het zo vaak mis gegaan met de tucht? Mensen, omdat de gemeente er geestelijk niet rijp voor was; of omdat een kerkenraad niet het geestelijk kaliber had om een gemeente daarin voor te gaan.
Toepassing van de tucht in de kerk wordt een belachelijk toneelstuk, als de verkeerde mensen hun onheilige vingers daarnaar uitsteken. En d??rom noemt Jezus die vijf dingen:
1. Denk niet gr??t van jezelf, maar word als een kind.
2. Wees heel radicaal naar jez?lf toe.
3. En wees heel m?ld naar de ?nder toe.
4. Laat je leven gedr?gen worden door gebed; verw?cht veel van God.
5. Vergeef met alle liefde je broeder of zuster.

Ja, want liefde, dat is de sleutel. Zoals een mens op ??rde d??dgaat zonder zuurstof, zo gaat een mens in de k?rk dood zonder liefde.
En nou komen we bij de kern; want tucht en liefde: voor ons idee hebben die gewoon niks met elkaar te maken. En vaak w?s dat ook zo. Wanneer kwam immers de tucht in beeld? Als de liefde uitgepraat was; als je niet verder met elkaar kon; als je in haat en nijd tegenover elkaar was komen te staan. Maar als de tucht in pl??ts van de liefde komt, als de tucht de opengevallen plaats van de liefde moet opvullen, ach lieve mensen, dan houdt de kerk op gemeenschap der heiligen te zijn. Dan w?rdt de kerk die ondankbare slaaf uit de gelijkenis van Jezus.
Tucht zonder liefde gaat altijd verkeerd. Als er geen liefde is -- sterk, levend, machtig in ons midden -- lieve mensen, blijf dan van de tucht af. Dan kun je hooguit mekaar de kerk uitschoppen -- dat is niet zo moeilijk -- maar dan ben je wel met iets volstrekt anders bezig dan waar J?zus het over heeft. Wat Hij wil is tucht die van begin tot eind helemaal gedr?gen wordt door de liefde. En z? legt Hij ook ?ns die geweldige verantwoordelijkheid op het hart.
Leef in de liefde. Ieder voor zich, persoonlijk, en s?men, als gemeente.
Leef, concreet, met die vijf dingen uit Matte?s 18.

En weet -- weet, tot in het diepst van je ziel -- dat G?d uiteindelijk maar ??n ding wil: n??t dat wij de poorten van Zijn Rijk op een k??rtje openzetten; Hij wil juist dat die poorten wagenwijd open zullen staan; zodat iedereen naar binnen kan gaan, naar het feest dat nooit meer eindigt.
?Welkom, lief kind van Mij?!

Amen.

Niets uit deze uitgave mag gepubliceerd of vermenigvuldigd of openbaar gemaakt worden in welke vorm dan ook, zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van de webmaster van Kerken.com en de bijdragende predikant. Voor vermenigvuldiging ter voorbereiding van, en openbaarmaking tijdens de zondagse eredienst is het wenselijk dit even aan ons door te geven. Dit kan met behulp van het hiervoor bestemde formulier 'preek gebruiken'. Ter voorbereiding van bijbelstudie(bijeenkomsten) is geen toestemming nodig.

Liturgie

Preek

Inloggen