Home Inloggen Winkel Contact
 
Zoekbox
     
 
Zoekbox
Topmenu
Topmenu Home Topmenu Winkel Topmenu Links Topmenu Preken Topmenu Kerken Topmenu Overdenkingen Topmenu Agenda Topmenu Contact Topmenu
Topmenu

Afdelingen 1. Algemeen 2. Kennis Bassin 3. Kinderen 4. Meeting People 5. Muziek 6. Pastoraat 7. Winkel Bron toevoegen Beheer Informatie Diversen
Aangepast zoeken
 

Over Jezus die je ergert door wat redelijke is voor zich op te eisen (Lukas 20: 9-19)
Preek afkomstig van Ds. G. Naber van de Gereformeerde Kerk te Sliedrecht.

       

Liturgie

Welkom & Mededelingen
Intochtslied: Ps 108: 1,2 ?Mijn hart is, Heer, in U gerust?
Stilte, votum & groet (g??n Klein Gloria)
Gebed ? Vrijspraak
Wetslezing: Jesaja 58: 6-12
Lied: Ev. Liedbundel 301 (1,2,3,4,5) ?Heer, Gij hebt dit lieve leven?
Gebed om de nabijheid Gods
De kinderen komen naar voren (praatje) en gaan naar de kindernevendienst
Schriftlezing I: Jesaja 5: 1-12.20-24
Lied: Ps 65: 2,3 ?Zalig wie door U uitverkoren?
Schriftlezing II: Lucas 20: 9-19
Lied: Ev. Liedbundel 62 (1,2,3,4) ?Als een wijngaard is de aarde?
Preek
Antwoordlied: Gz. 280 (1,2,3) ?Rechter in het licht verheven?
De Kinderen komen terug van de kindernevendienst
Herdenking overledene (Im Memoriam ? Moment van stilte ? zingen:)
Lied: Gz. 392: 4 ?Ik vrees geen kwaad, want bij mij is de Heer?
Gebed
Collecte
Slotlied: Gz 288: 1,7,8 ?Eens komt de grote zomer?
Zegen, met gezongen? ?Amen?.

Preek

Gemeente van onze Here Jezus Christus!

Ik weet niet hoe jullie dat is vergaan na het aanhoren van de gelijkenis van Jezus over de onrechtvaardige pachters, maar ik zelf heb me allereerst verbaasd over het grote verzet van de pachters tegen de eigenaar en verhuurder van de wijngaard! Ik bedoel, de verhoudingen zijn in dit soort gevallen toch gewoon helder! Je weet toch dat de wijngaard niet van jezelf is?! Je weet toch dat je een deel van de opbrengst aan de verhuurder moet afstaan? En dat is toch alleszins r?delijk om dat op te eisen?
Toch verzetten de arbeiders in de wijngaard zich daartegen! Ze willen alles liever voor zichzelf houden en maken dat op een ongekend gewelddadige manier kenbaar! Hoe komen ze erbij! Dan weet je toch al bij voorbaat dat je uiteindelijk aan het kortste eind zult trekken?!

Het verzet tegen de eigenaar van de wijngaard

Waar zou het aan gelegen hebben dat zij zo opstandig en hebzuchtig zijn gaan worden? De commentaren die over onze bijbelplaats geschreven zijn, proberen daar antwoord op te vinden.

Vanwege onredelijke eisen?

Zo schijnt het bijvoorbeeld vroeger ten tijde van Jezus zo geweest te zijn, dat een heel groot deel van het platteland van het land Galilea eigendom was van maar een paar grootgrondbezitters, die zich nooit lieten zien, maar wel ongelofelijk veel huur van de boerende boeren gingen eisen. Er schijnen vroeger wel meer van dit soort opstanden echt te zijn voorgekomen, omdat men wat men moest afstaan echt te onredelijk vond!

Geen zin in een aandeel ook voor God?

Of lag het misschien daaraan dat de wijngaard net nieuw was aangelegd? Dan duurde het altijd een paar jaar voordat men kon gaan oogsten. De eerste drie jaar, was dan de regel, moest men de vruchtbomen nog met rust laten, zodat ze zich goed konden ontwikkelen. In het vierde jaar dan, konden zeg maar de ?eerstelingen? van de wijngaard worden geoogst, en daarvan zei men dan dat die dan als geheel bestemd moesten zijn voor een dankfeest voor de Here God! Pas in het vijfde jaar mocht men ook zelf van de vruchten van de wijngaard eten! Zit hier misschien een parallel in met de eerste drie knechten, die met lege handen naar huis gaan, en dan de Zoon die er als vierde op afgaat, je mag wel zeggen, namens de HereGod, om in het vierde jaar het deel van God op te eisen, waar ze zich tegen verzetten? Vormt deze gedachtewereld misschien de achtergrond van onze gelijkenis van vanochtend? Wij mensen willen het liefst gelijk alles voor ons zelf houden, vooral na jaren wachten! En de HereGod, tja, om daar dan ook nog wat geld aan te geven: aan de kerk of aan de diakonie. Ja, hoor eens, dit alleen vrijwillig hoor, niet gedwongen!

Vanwege het gevoel: de eigenaar heeft er niets meer mee te maken?

Wat zou er verder nog mee hebben gespeeld. Misschien de lakse, eerst nog wat trage houding van de verhuurder, om zijn huur op te eisen. Heeft de eigenaar en verhuurder van de wijngaard zich misschien nog nooit eerder bij de pachters laten zien, en duikt hij dan pas na jaren eindelijk op, met zijn eis: maar nu wil ik mijn deel in de oogst? Je kunt je voorstellen dat dan bij de pachters zo'n gevoel is ontstaan van, jarenlang niks gehoord, en nu moet het opeens. Ik moet wat dit betreft wel wat aan de affaire Goudstikker denken, die ons land vorig jaar heeft beziggehouden. De Nederlandse staat was na de oorlog heel goedkoop in bezit gekomen van een duizendtal dure schilderijen, die in de oorlog van de joodse familie Goutstikker waren ontvreemd door de nazi?s! Jarenlang heeft de familie vrijwel niets van zich laten horen, en in 1996 eisten ze opeens hun gelijk/hun bezit op! Toen had menigeen ook zo\'n gevoel van: ene nog! Heeft dat misschien ook meegespeeld in onze gelijkenis van vanmorgen, waarom de pachters zo onverzettelijk weigerden, een aandeel aan de oogst af te staan aan de bezitter?

Zeer herkenbaar: al het geweld omwille van het materiele

Wat wil heel herkenbaar is in de gelijkenis, is het geweld dat gepaard gaat met het veiligstellen en met het voor-je opeisen van het bezit dat niet van jou is! Dat is herkenbaar tot op de huidige dag: denk maar aan al de kleine verhalen in het leven: bijvoorbeeld aan al de moeilijke erfkwesties, waarin bepaalde kinderen na het overlijden van Pa of Ma gelijk een deel voor zichzelf wegnemen en met hand en tand verdedigen?, hele families komen daardoor uit elkaar te liggen. Of denk maar aan al de oorlogen die in de wereld gevoerd worden, om de oliereserves voor jezelf veilig te stellen? Of denk maar aan al de economische vluchtelingen die naar ons land komen, om hun erfdeel op te eisen. De meesten worden gelijk rechtsomkeert teruggestuurd. Aan onze opbrengsten, vaak ten koste van lageloonlanden vergaard, mogen zij niet komen!... En tijdens de verkiezingen worden vaak vrijwel alle politici op een geciviliseerde manier weggestemd, die hogere afdrachten en belastingen eisen voor het welzijn van iedereen! Hoge, te hoge inkomens worden met hand en tand verdedigd als rechtmatig verworven! En daar mag dan niemand aankomen! Dat kennen we denk ik allemaal, dit inzicht: je mag aan alles komen, maar niet aan mijn bezit, niet aan mijn geld!

Ieder zijn eigen koninkrijkje?

En zo, zou je misschien kunnen zeggen, is onze gelijkenis van vanmorgen best wel een gelijkenis ook van ons eigen leven van alledag: waarin iedereen ook trots is op zijn eigen, zich verworven koninkrijkje met al de goederen, en dit koninkrijkje met hand en tand verdedigd, ook tegen best redelijke aanvallen en kritiek! Zo leven we intussen in een wereld, die naar buiten toe heel mooi lijkt: iedereen heeft veel, en iedereen heeft zijn eigen! Mooi opgepoetst, en trots gaan we het presenteren, als: kijk, dit is van mij nu! Dit heb ik verworven!

Maar onder de oppervlakte wordt de mens er niet mooier op: horen we harde stemmen! Zien we een ongenadige gevechten gaande om de aandelen en opbrengsten. Is er jaloezie en afgunst. En wie niets heeft, krijgt ook niets; en wordt vaak ook niet meer gezien en gewaardeerd! En wie met het harde gevecht om het geld niet mee kan doen (omdat hij gewoon niet zo'n snelle en harde jongen is, dan al de anderen) of niet mee wil doen (omdat zoiets toch niet de zin van het leven kan zijn: het vergaren van geld en bezittingen), dan wordt je maar al als wat na?ef gezien en aan de kant geschoven! ? Zo gaat het vandaag te dag vaak, je schuift elkaar aan de kant, en als iemand zich verzet, ranselen we hem af en vernederen we hem, evenals dat met de knechten in de gelijkenis gebeurd! Zo zit de wereld waarin we leven, nou eenmaal in elkaar!

En dan lezen we in onze gelijkenis dat dan opeens de Zoon van de eigenaar ten tonele verschijnt! De Zoon van de eigenaar, zijn eigen vlees en bloed, zijn ?geliefde zoon? (deze woorden worden ook al eerder in het evangelie gezegd, namelijk bij de doop van Jezus: Jij bent mijn geliefde zoon! In jou heb ik mijn w?lbehagen, ik jou vind ik vreugde!? (Luc. 3: 22)
In jou vind ik vreugde!, of letterlijk vertaald: in jou vind ik ?een glans van goedheid!?

De Zoon komt opeisen: wie is die Zoon vandaag?

De eigenaar van de wijngaard stuurt nu zijn geliefde zoon, bron van vreugde, omgeven door een glans van goedheid! Hij denkt, het moet toch mogelijk zijn, mijn pachters op een redelijke, fatsoenlijke, verstandige manier te overtuigen, dat zij hun gaven, een deel van hun opbrengsten, moeten afstaan?!

Wie zou vandaag zo\'n geliefde zoon kunnen zijn? Aan wie denkt jij dan het eerst? Wie is vandaag zo\'n man of vrouw die ons op een ongedwongen manier tot rede te brengen?! Ik persoonlijk moet dan denken aan bijv. Al Gore, die met zijn film An inconvenient truth probeert iedereen te laten zien dat onze aarde echt de vernieling ingaat als we niet gaan doen aan klimaatverandering. Of moeten we denken aan Marianne Timmer, die als christen zijnde nu in de Tweede kamer een deel van onze vermogens voor de dieren opeist? Of moeten we denken aan degenen die \'s avonds vlak voor sluitingstijd bij de supermarkten aankloppen voor een afdracht voor de voedselbank? Of is de Zoon in onze huidige tijd misschien zoiets als een belijdenisgeschrift dat de Wereldraad van Kerken vorig jaar in Accra heeft geschreven, waarin wij rijke landen worden opgeroepen te stoppen met het verkwanselen van al de rijkdommen op aarde, terwijl meer dan de helft van de wereldbevolking onder de armoedegrens leeft? Wie zou de Zoon in onze tijd kunnen zijn?

Gaan voor een jaar vol van genade!

De Zoon wil ons niet dwingen! Hij is een kind van de vreugde! Een kind van God! De Zoon wil ons weghalen van een verkrampte harde manier van leven, waarin \'Ik\' tegenover \'Ik\' komt te staan, en brengen naar een meer sociaal, gemeenschappelijk leven! Het deel dat Hij voor zich opeist, dat wil zeggen voor de eigenaar van de wijngaard, voor de eigenaar van heel onze aarde, voor God? Het deel dat Hij opeist, is niet bedoeld om die eigenaar nou te gaan spekken, maar is bedoeld voor iedereen! Is bedoeld om van de wereld Gods Koninkrijk te maken, om, zoals het ietwat eerder in dit evangelie staat: aan armen het goede nieuws te brengen, om aan gevangenen vrijlating bekend te maken en aan blinden het herstel van hun zicht, om aan onderdrukten hun vrijheid te geven, kortom: om een GENADEJAAR van de Heer uit te roepen.? (Luc. 4: 18vv.) Een jaar van \'genade\' dus, en niet van afgestompte hardheid!

De genade wil men uitroeien!

Maar in onze gelijkenis van vanmorgen wordt de Zoon, ook deze Zoon, vermoord! Onze wereld kent geen genade! Weet niet meer wat dat is! Is blijkbaar niet meer echt voor rede vatbaar! Tuimelt maar wat over elkaar heen! En gaat maar door als vanouds, tot op de dag van vandaag!

Hoe gaat het verhaal dan verder!? Zal het verhaal altijd zo verder gaan, dat alleen de harden het halen, alleen die stevig, grof en onbeschaamd in hun schoenen staan?

Het verhaal van de \'steen\'

Jezus, zien we dan in onze tekst komt in zijn gelijkenis dan opeens met nog een andere verhaal, met een ander beeld erbij, met een uitspraak, die alles toch nog weer anders maakt en uiteindelijk ten goed keert!
Hij heeft het over een steen! Over een steen die de bouwers hebben afgekeurd, maar die dan uiteindelijk toch nog tot een hoeksteen is geworden! Tot een hoeksteen waar niemand omheen kan. Mensen die hem ontwijken willen, zullen er op een bepaald moment toch nog weer over gaan struikelen. Ja, als ze niet oppassen, als ze helemaal geen rekening met die steen houden, kan de steen hun zelfs ook gaan verpletteren! Zegt Jezus erbij!

Wat is nou de bedoeling van die steen?

Verworpen, maar toch belangrijk

Nou, het motief van de steen komt misschien uit de wereld van de tuinbouw, van de wijngaardaanplant/bouw zelf! Want zoals misschien menigeen weet, is het land in Israƫl een nogal rotsachtig land, ook en vooral in de bergen, de wijnbergen. Als je ten tijde van Jezus een wijngaard wilde aanleggen, moest je eerst maar eens de grote stenen eruit halen en ergens gaan verzamelen. Meestal maakte men dan van de nood een deugd. Men ging de storende stenen gebruiken voor het bouwen van iets nuttigs, voor het bouwen van een muurtje om de wijngaard heen bijvoorbeeld, of voor het bouwen van een wijnpers, een bak waar je later de wijndruiven in kon persen, of men bouwde, zegt de Schrift op enkele plaatsen, er een uitkijktoren van, een uitkijktoren bij de wijngaard. Dan had vanaf een plek je gelijk een goed overzicht over alles!

Voor al deze bouwwerken waren stenen nodig, en ja, dan moest je dan dus telkens gaan kijken, of eens steen voor een bepaalde plek in het gebouw wel geschikt was!

En nu wordt de Zoon in onze gelijkenis vergeleken met een steen, die bouwlieden aan aanpakken, bekijken, maar dan weer weggooien omdat ze denken: ?die is niet geschikt! Daar kun je toch geen gebouw mee bouwen, niets eens een muur!? Ze werpen de geliefde Zoon zomaar weg, terwijl hij hen nog zo goed tot dienst had kunnen zijn!

Er staan ook een aantal andere plaatsen in de bijbel, waar over zo'n steen gesproken wordt, die eerst verworpen werd, maar later tot hoeksteen werd verkoren. Dat is allereerst in 1 Petrus 2, waar hij wordt toegepast op Jezus! Jezus Christus werd ook verworpen door menigeen, hij werd gedood, ook gedood, aan het kruis! Maar door God weer uit de dood opgewekt! Hij leeft weer en nu is Hij de hoeksteen van een koninkrijk priesterschap, een heilige natie! ? En ook hier staat er dan weer bij: deze steen is fanstatisch voor wie in Hem gelooft, maar een aanstoot en ergernis, voor wie zich daaraan stoot.

Geen steen om mee te dreigen

Deze tekst is in de kerkgeschiedenis trouwens nog wel eens vreselijk uitgelegd: het joodse volk, dat in het Oude Testament ook wel eens als werkers in een wijngaard wordt beschreven, en dat Jezus later niet als de Messias wilde erkennen, werd op basis van deze tekst vervolgd en vermoord! Jezus is toch een aanstoot en ergernis voor wie niet in Hem gelooft?! Dus wat maakt het uit! ? En zo werden ook ongelovigen flink gewaarschuwd: pas op dat je gaat geloven in Jezus, anders gaat het vast mis!?

Maar onze tekst van vanmorgen wil, denk ik, helemaal niet zo dreigen met de duistere kant van het geloof, en met het zwaard van de kerk! Dat iedereen betaald wil zetten, die niet op haar spoor meedoet!

Een steen om je over te verwonderen

Onze tekst trekt denk ik meer mee met Psalm 118, waar het beeld van ?de steen?ook nog eens voorkomt, het beeld van de steen die de bouwlieden versmaad hebben, en die dan tot hoeksteen is geworden. De dichter van Psalm 118 zingt: ?Alles en iedereen was tegen mij! Alle volken omringden mij, als bijen. Ze wilden me wat aandoen, ze wilden me uitzuigen! Ze wilden me dood hebben! ? Maar de Heer heeft mij gered! En met mij blijft de gerechtigheid overeind! Dat wat ik bepleitte! Een betere, rechtvaardige wereld! Dit was een steen die de bouwlieden eerst hadden verworpen, maar nu staat die weer overeind als een hoeksteen! ? Verbazingwekkend, er is een wonder geschiedt, echt waar!? Zo klinkt ongeveer Ps 118, als hij het over de verworpen steen heeft, die opeens toch nog weer de hoeksteen wordt.

Een steen als vraag aan je geweten

Voor ons vandaag in de kerk is vooral Jezus de hoeksteen, waar wij ons aan houden. Jezus Christus! Hij vertolkt alles? Hij staat voor alles waar de geliefde Zoon in onze gelijkenis ook voor staat: Hij staat voor God die in ons leven zijn deel opeist! Jezus staat voor degenen die of datgene dat in het leven ons de vraag stelt: ?Van wie ben je? En hoe leef je? Voor wie leef en werk je? ? Alleen voor jezelf? - Kun je ? hoe je nu leeft ? wel verantwoorden naar God toe? Zit je leven goed genoeg in elkaar? Waar, op welke punten in je leven, leef je anders dan God graag zou willen. En als zijn Zoon dan op je afkomt, om je te vragen, of God dan ook een deel van je leven mag hebben, hoe ga jij dan reageren? Ga je dan zeggen: ach, dat gel??f toch ook altijd! En de zaak wegwuiven? Of trek je je er iets van aan??

En ja, dan komt de vraag op ons af (andersom): stel, dat wij ons dan anders gedragen, en Jezus als de geliefde zoon van God, heel positief in ons leven ontvangen? Hoe kan dat er dan uitzien? Wat zijn dan concreet de gaven, die wij hem kunnen geven?

Laten het vreugdeoffers zijn vooral. Geen kniezerig gaven. Vreugdeoffers, en goede werken die helpen Gods wereld niet nog meer kapot te maken, onverzoend! Amen.

Kopieerrechten: © copyright Kerken.com, 2002 - 2010.
Niets uit deze uitgave mag gepubliceerd of vermenigvuldigd of openbaar gemaakt worden in welke vorm dan ook, zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van de webmaster van Kerken.com en de bijdragende predikant. Voor vermenigvuldiging ter voorbereiding van, en openbaarmaking tijdens de zondagse eredienst is het wenselijk de predikant hiervan op de hoogte te stellen. Dit kan met behulp van het hiervoor bestemde formulier 'preek gebruiken'. Ter voorbereiding van bijbelstudie(bijeenkomsten) is geen toestemming nodig.
 

Agenda
Boeken
Bijbel
kerk
Levensvragen
Links
Muziek
Nieuws
Overdenkingen
Preken


Kruis | Copyright 2003-2020 Kerken.com | deze pagina toevoegen aan favorieten | Contact | Disclaimer | A A A | Tell A Friend! | Kruis

 
tumblr site counter